Đã định dẫn Từ Diệu Vân cùng làm việc này, chí ít phải để nàng hiểu rõ.
Từ Diệu Vân nhìn sườn mặt chăm chú của hắn, trong lòng lại phủ thêm một tầng sương mù.
Thanh mốc tố ly kỳ đã đành, ngay cả cây bút hắn đang dùng cũng lộ vẻ cổ quái.
Người xưa viết chữ bằng bút lông, công văn quan phủ toàn là nét mực thơm lừng, nhìn qua quả thực tao nhã.
Nhưng nếu so về tốc độ, bút lông sao bì kịp thanh đoản côn trong tay hắn?
Chỉ thấy hắn thoăn thoắt mấy nét, trên giấy đã kín đặc một mảng.
Từ Diệu Vân rảnh rỗi không có việc gì làm, dứt khoát phụ giúp sắp xếp giấy tờ.
Càng nhìn càng kinh hãi, không kìm được lén ngẩng đầu nhìn hắn vài lần.
Hai người cứ thế lặng lẽ làm việc, không ai phát giác được, ở trạch viện bên kia bức tường lại có một vị khách không mời mà đến.
"Thái tử!"
Thì ra mảnh đất sát vách Trần gia đã sớm được đám kiểm hiệu do Hoàng đế phái đến thần tốc mua lại.
Giờ đây, Thái tử Đại Minh Chu Tiêu đang đứng ở nơi chỉ cách Trần Thuật đúng một bức tường.
Lúc này biểu cảm của Chu Tiêu hệt như bị người ta nhét thẳng một quả trứng thối vào miệng, mắc kẹt nơi cổ họng nuốt không trôi.
Chỉ vì bên kia tường vang lên một tiếng "chủ nhân" khẽ khàng, khiến cả người hắn như muốn nổ tung.
Thiếu niên trong căn nhà kia rốt cuộc có lai lịch thế nào?
Đường đường là thiên kim Từ gia, lại gọi hắn một tiếng chủ tử?
Chu Tiêu xua tay, bảo người chuyển một chiếc ghế tới, tự mình ngồi ở góc sân, vểnh tai lắng nghe.
"Từ cô nương xuất thân từ nhà công hầu!"
"Sao lại ngoan ngoãn nghe sai bảo của một tiểu tử vô danh?"
"Lẽ nào... đây là tư tình vụng trộm?"
Ban đầu hắn còn ngỡ hai người thanh thanh bạch bạch, nhưng tiếng "chủ nhân" này giáng xuống, trong đầu lập tức rẽ ngang rẽ dọc, suy nghĩ lung tung.
Đang thất thần suy nghĩ, ở sân viện bên kia, Từ Diệu Vân rốt cuộc nhịn không được cất lời:
"Chủ tử, nô tỳ mãi không hiểu... Phụ thân ta muốn tiến cử ngài đi mưu cầu công danh, vì sao ngài lại khăng khăng từ chối?"
Lời này vừa thốt ra, Trần Thuật dừng bút, ngẩng đầu cười cười, giọng điệu nhẹ bẫng:
"Mũ quan của lão Chu gia treo trên đầu mũi đao đấy!"
"Dù có bắt ta làm chó, ta cũng chẳng thèm làm quan Đại Minh!"
Lời này xuyên qua tường lọt vào tai Chu Tiêu, chấn động đến mức hắn bật dậy khỏi ghế, mặt đỏ bừng.
Đường đường là Thái tử Đại Minh, người kế vị Hoàng đế tương lai.
Thế mà có kẻ dám nói ngay trước mặt hắn: Thà làm chó cũng không làm quan nhà ta?
Chu Tiêu buột miệng: "To gan lớn mật!"
Tức đến mức suýt nữa hạ lệnh cho thuộc hạ xông vào trói người lại, chém đầu tại chỗ.
Nhưng hắn gắng gượng nhịn xuống, đè nén cơn giận.
Bởi vì hắn nghe bên kia tường, Từ Diệu Vân khẽ hỏi một câu: "Vì sao?"
So với cơn giận ngút trời của Chu Tiêu, Từ Diệu Vân phần nhiều là kinh ngạc xen lẫn bối rối.
Khắp thiên hạ, ai chẳng biết "vạn ban giai hạ phẩm, duy hữu độc thư cao"?
Nhưng đọc sách mưu cầu điều gì? Chẳng phải là đầu quân cho triều đình, kiếm một phần tiền đồ, một phần vinh quang sao?
Thân phận người đọc sách ở thời buổi này là thể diện bậc nhất, đâu phải kẻ thương nhân trước mắt này có thể sánh bằng?
Nhưng đây đã là lần thứ hai Trần Thuật nói ra lời tương tự.
Nàng bắt đầu mơ hồ nhận ra, trong lời hắn ẩn chứa ý tứ sâu xa hơn.
"Chủ tử, ngài... có phải cực kỳ coi thường đương kim Hoàng thượng?"
Trần Thuật ngước mắt nhìn nàng, bỗng bật cười.
Đổi lại là người khác, nhất định cho rằng hắn hận lão Chu thấu xương.
Nhưng kỳ thực, suy nghĩ của hắn căn bản không phải thế.
"Ngược lại, ta thấy đương kim Hoàng thượng, xếp vào mười vị đế vương hàng đầu các đời còn chê ít, chí ít cũng phải nằm trong năm vị đứng đầu!"
"Danh hiệu 'Thiên cổ nhất đế', ngài ấy xứng đáng được một nửa!"
"Hả?"
Câu này vừa thốt ra, không chỉ Từ Diệu Vân kinh ngạc che miệng, ngay cả Chu Tiêu đang nghe lén cạnh tường cũng nhịn không được khẽ thốt lên một tiếng.
Tên này đang nói thật hay nói lời điên khùng?
Vừa rồi còn mắng chức quan lão Chu gia là cái hố chôn mạng, quay đầu đã bảo Hoàng đế có thể tính là thiên cổ nhất đế?
Tương phản trước sau quá lớn, đến mức ngay cả bản thân Chu Tiêu cũng không dám dùng bốn chữ "Thiên cổ nhất đế" để hình dung phụ hoàng!
"Ta không tin, trong cả triều văn võ Đại Minh lại không có lấy một người đọc sách thật lòng nghĩ cho muôn dân bách tính!"
"Có chứ, dĩ nhiên là có."
Trần Thuật tiếp lời Từ Diệu Vân, giọng điệu thản nhiên, chẳng chút giấu giếm.
"Nhưng vấn đề là, ngươi có thể để thiên hạ dựa vào vài vị quan tốt mà chống đỡ nổi sao?"
Lời này vừa thốt ra như một tiếng sét nện vào tim, chấn động khiến tiểu thư Từ gia ngây người tại chỗ, ngay cả Thái tử Chu Tiêu cũng khẽ biến sắc.
Hai người đều không phải kẻ ngu muội, Trần Thuật nói không nhiều, nhưng ý tứ đã vô cùng rõ ràng: Ngươi nói những thanh quan thương cảm muôn dân kia ư? Có tồn tại đấy. Nhưng bọn họ thật sự có thể xoay chuyển cục diện của cả triều đình sao?
Thánh nhân ư? Trên đời này làm gì có nhiều thánh nhân đến thế?
Lẽ nào Hoàng đế có thể trông cậy vào vài vị quan viên thanh liêm để vực dậy cả một quốc gia rộng lớn?
Trong lòng Thái tử dậy sóng ngập trời, miệng không muốn chịu thua, nhưng trong đầu lại bất giác tán đồng.
Lúc này, Trần Thuật không dừng lại mà nói tiếp:
"Hồi ta làm ăn buôn bán nhỏ ở Giang Nam, từng gặp một vị quan như thế."
"Tổ tiên y nghèo rớt mồng tơi, mười năm gian khổ đèn sách mới đỗ đạt công danh. Tiền triều loạn lạc đến mức ấy, y cũng không hùa theo làm bậy, trước sau giữ vững nguyên tắc của mình."
"Cứ thế làm quan mấy chục năm, rồi triều đại thay đổi, tân hoàng đăng cơ."
"Y vui mừng biết bao! Cảm thấy lần này rốt cuộc là người Hán tự nắm giữ giang sơn, trời cuối cùng cũng sáng rồi."
"Nhưng tân triều vừa dựng, bổng lộc thấp đến đáng thương, y cũng cắn răng chịu đựng, chưa từng nảy sinh tâm tư xằng bậy."
"Áo rách vá chằng vá đụp, cơm ăn dè sẻn tằn tiện, nhất quyết không chịu nhúng chàm vơ vét, cho đến khi..."
Nói đến đây, Trần Thuật ngừng lại, bưng chén trà thong thả thổi nhẹ.
Đoạn mới nói tiếp:
"Một mùa đông nọ, mẫu thân y bệnh nặng nguy kịch."
"Đường đường là một vị huyện thái gia, vậy mà không gom nổi tiền cứu mạng."
"Y hết cách, đành phải hạ mình đến tiệm thuốc van xin người ta cho mua chịu. Chưởng quầy thấy y thực sự đáng thương, tự bỏ tiền túi ứng trước tiền thuốc."
"Nhưng người vẫn mất. Tiền lo hậu sự lại do mấy nhà giàu trong vùng gom góp lại."
"Không ai đưa ra điều kiện, cũng không lấy chuyện này ra uy hiếp y. Về sau y vẫn đường đường chính chính làm quan thanh liêm."
"Mãi đến mấy năm sau, vị hương thân từng giúp y năm đó có nam nhi phạm pháp, quỳ trước mặt y cầu xin."
"Khoảnh khắc ấy, y sụp đổ."
"Sau đó thì sao?" Từ Diệu Vân nghe đến xuất thần, nhịn không được gặng hỏi.
Trần Thuật nhấp một ngụm trà, nhàn nhạt nói:
"Năm Hồng Vũ thứ ba, Tri huyện huyện Vân Hòa là Trần Chương, tham ô mười lượng bạc, bị phán lưu đày ba nghìn dặm."
"Cuối năm, chết ở Mạc Bắc, đến nắm xương tàn cũng chẳng thể trở về."
Không khí lập tức chùng xuống. Từ Diệu Vân cúi đầu ngẫm nghĩ ý vị trong lời này, dần dần hiểu ra Trần Thuật muốn nói điều gì.
"Công tử... công tử đang trách Hoàng thượng quản quá nghiêm khắc?"
Nàng cẩn trọng hỏi một câu. Trần Thuật lắc đầu, mỉm cười:
"Trách ngài ấy? Không đến mức đó."
"Thời thơ ấu Hoàng thượng nếm trải bao nhiêu khổ cực? Hoàng Hà đổi dòng, nạn đói liên miên, lương thực cứu trợ của tiền triều còn chưa đến tay bách tính đã bị vét sạch trơn qua từng tầng quan lại."
"Phụ mẫu ngài ấy chết đói, bản thân ngài ấy phải chạy nạn ăn xin, nỗi đau này ngài ấy hiểu thấu. Cho nên bây giờ mới dốc sức ban hành chính sách tốt để giúp đỡ bách tính."
"Cũng chính vì ngài ấy hận thấu xương bọn tham quan, nên mới ép bổng lộc quan viên xuống mức thấp nhất."
"Đứng ở góc độ của ngài ấy, mối hận này hoàn toàn có thể hiểu được."
"Chỉnh đốn tham quan, xét về mặt đạo nghĩa thì thế nào cũng không quá đáng."
"Nhưng vấn đề nằm ở đâu? Ngài ấy coi tất cả mọi người đều là thánh nhân mà đòi hỏi."
"Nhưng con người đâu phải thần thánh."
"Đại đa số đều là phàm nhân bình thường, chẳng tính là xấu xa tột cùng, cũng chẳng tính là cao thượng thanh tao. Chỉ cần sống qua ngày được, họ sẽ bằng lòng chăm chỉ làm việc."
"Đằng này cứ bắt người ta phải ăn cỏ uống gió, lại còn trông mong người ta một lòng vì dân? Kết cục chính là bức lương vi đạo."
"Đây không phải chuyện ai đúng ai sai, đây chính là hiện thực."
"Bản thân ta cũng chỉ là một kẻ phàm tục, thế nên mấy vở kịch chủ tớ của Chu gia, ta chẳng dại gì nhúng tay vào."
Lời này nói ra vô cùng thẳng thừng, thậm chí có phần chói tai.
Từ Diệu Vân thở gấp gáp, lồng ngực phập phồng, sắc mặt cũng biến đổi.