Ra khỏi hậu nha, băng qua hành lang nhị đường, vẻ cung kính trên mặt Lâm Xuyên lập tức biến mất, thay vào đó là nét mặt nghiêm nghị.
"Đại nhân."
Một gã khoái thủ đang trực thấy Lâm Xuyên bước ra, vội vàng tiến lên đón.
Đây là một tên lanh lợi mà Lâm Xuyên mới nhắm trúng mấy ngày nay, tên là Chu Tiểu Thất, tuy tên họ bình thường nhưng chân tay nhanh nhẹn, lại còn thạo tin tức.
"Chu Tiểu Thất, đi một chuyến đến Nghênh Tân lâu."
Lâm Xuyên vừa bước ra ngoài vừa trầm giọng căn dặn: "Đến xem gã cử nhân đang văng nước bọt ở đằng đó còn ở đấy không. Nếu còn, đừng đánh động y, nghe xem y đang mắng mỏ điều gì, cũng để ý xem phản ứng của bách tính xung quanh ra sao."
"Vâng!" Chu Tiểu Thất vâng lệnh rời đi.
Lâm Xuyên quay về quan xá của mình, tự rót một chén nước lạnh, một hơi uống cạn.
Chuyện này không thể làm căng.
Đối phó với hạng "cuồng sinh" muốn nổi danh thế này, ngươi càng lấy quan uy ra đè ép, y lại càng phấn khích.
Y chỉ mong ngươi bắt y, bắt rồi y sẽ trở thành anh hùng "vì dân thỉnh mệnh", lưu danh sử sách.
"Sĩ tử nghị chính vốn là chuyện phong nhã."
Ngón tay Lâm Xuyên gõ nhẹ lên mặt bàn, trong đầu nhanh chóng tính toán đối sách.
"Nếu cưỡng ép cấm đoán, không chỉ chọc giận đối phương, mà còn làm cho một Chủ bạ mới nhậm chức như ta mất sạch thanh danh trong giới sĩ lâm. Dù sao ta cũng xuất thân từ người đọc sách, nếu trở thành ưng khuyển của triều đình, sau này còn lăn lộn thế nào được nữa?"
"Cho nên, chỉ có thể dùng trí, không thể dùng sức."
Lâm Xuyên đứng dậy, bước đến trước gương đồng chỉnh lại áo mũ.
Chàng thanh niên trong gương mày kiếm mắt sao, bộ quan bào màu xanh càng tôn lên dáng người thẳng tắp.
"Đã là chuyện của người đọc sách, vậy thì dùng cách của người đọc sách để giải quyết."
"Lấy thân phận cá nhân hẹn gặp trò chuyện, phân tích bằng lý lẽ, lay động bằng tình cảm, thậm chí..."
Khóe miệng Lâm Xuyên nhếch lên một nụ cười đầy ẩn ý.
"Nếu ta cũng hùa theo màn 'châm biếm' của y, trò chuyện đến mức biến y thành tri kỷ, chẳng phải chuyện này sẽ đơn giản hơn nhiều sao?"
Ngô Hoài An muốn xem trò cười của hắn, muốn thấy hắn trở mặt với giới sĩ lâm.
Vậy thì hắn cứ muốn làm việc này thật đẹp mặt, không chỉ giải quyết rắc rối, mà còn nhân cơ hội này đánh bóng tên tuổi cho bản thân.
"Chuẩn bị ngựa."
Lâm Xuyên cất tiếng gọi ra ngoài cửa: "Bản quan muốn đến Nghênh Tân lâu, gặp gỡ vị 'nhà phản biện' của triều Đại Minh này một phen."
Hai khắc sau.
Tên khoái thủ lanh lợi Chu Tiểu Thất thở hồng hộc chạy về, lấy tay quệt mồ hôi nhễ nhại trên trán.
"Đại nhân, dò hỏi rõ ràng rồi!"
Chu Tiểu Thất ừng ực uống một ngụm nước lạnh, bẩm báo: "Vị cử nhân lão gia kia vẫn còn ở Nghênh Tân lâu. Y đứng ở đó khua môi múa mép, nước bọt bắn tung tóe, nói là thuế khóa của triều đình quá nặng, đặc biệt là vùng Tô Tùng ở phía nam chúng ta, bách tính đều bị ép đến mức bỏ ruộng lưu vong. Tiểu nhân ít học nghe không hiểu lắm, nhưng thấy đám tú tài hủ nho xung quanh nghe có vẻ hăng hái lắm."
Lâm Xuyên khẽ nhíu mày.
Thuế nặng ở Tô Tùng vốn là một tâm bệnh của triều Đại Minh, lại càng là "di sản chính trị" mà Chu Nguyên Chương để lại nhằm trả thù chuyện Trương Sĩ Thành chiếm cứ Giang Nam năm xưa.
Kẻ này dám công khai chỉ trích điều đó ngay dưới chân thiên tử (Giang Phố chỉ cách Nam Kinh một con sông), lá gan quả thực không hề nhỏ.
"Thay y phục."
Lâm Xuyên không mặc bộ quan bào bắt mắt kia, mà đổi sang một bộ nho phục màu xanh bình thường, tiện tay cầm thêm một chiếc quạt xếp.
Trông hắn lúc này chẳng giống một Chủ bạ huyện nha nắm thực quyền chút nào, ngược lại cứ như vị công tử nhà giàu vừa từ bờ sông Tần Hoài uống rượu hoa trở về.
...
Nghênh Tân lâu, tửu lầu lớn nhất Giang Phố huyện.
Còn chưa bước vào cửa, Lâm Xuyên đã nghe thấy từ trên tầng hai vọng xuống một giọng nói đầy khảng khái kích động.
"... Nghĩ đến vùng đất Giang Nam trù phú của chúng ta, nay lại rơi vào cảnh dân sinh điêu đứng! Triều đình vơ vét của dân không chừng mực, thuế khóa một vùng Tô Tùng lại ngang ngửa cả mấy tỉnh phía bắc cộng lại! Cứ đà này mãi, bách tính lấy gì sinh sống? Quốc gia rồi sẽ chẳng còn là quốc gia nữa!"
Giọng nói trẻ tuổi, toát lên nhuệ khí của nghé con mới sinh không sợ cọp.
Lâm Xuyên bước vào đại sảnh, ngước mắt nhìn lên.
Chỉ thấy ở vị trí gần cửa sổ tầng hai, một đám người đọc sách đang ngồi vây quanh. Đứng chính giữa là một người trẻ tuổi chừng hai mươi lăm, hai mươi sáu, mặc bộ nho sam giặt đến bạc màu, gương mặt gầy gò nhưng đôi mắt lại sáng rực đến phát sợ.
"Hay!"
Mấy tên tú tài bản địa ngồi bên cạnh nghe đến sôi trào nhiệt huyết, không kìm được vỗ tay tán thưởng.
"Hạ huynh nói chí phải! Mức thuế này quả thực quá nặng! Giang Phố chúng ta tuy không bằng Tô Tùng, nhưng cũng bị đám tham quan ô lại kia bóc lột chẳng nhẹ nhàng gì!"
Chưởng quầy đứng sau quầy thu ngân, sốt ruột như kiến bò trên chảo nóng.
Mấy vị tổ tông này ơi!
Nơi đây tuy không phải kinh thành, nhưng cách kinh thành cũng chỉ mười mấy dặm. Lỡ như lời này lọt vào tai mắt của Cẩm Y Vệ nào đó, cái Nghênh Tân lâu này của mình còn mở cửa làm ăn được nữa không?
Nhưng ngặt nỗi người kia lại là bậc cử nhân, chưởng quầy không dám lên đuổi người, đành đứng một bên trơ mắt nhìn.
Lâm Xuyên không vội bước lên mà tìm một góc khuất ngồi xuống, gọi một ấm trà, nhân tiện bắt chuyện với một lão tú tài bên cạnh.
"Lão trượng, vị huynh đài kia khẩu khí lớn thật, không biết là thần thánh phương nào?"
Lão tú tài liếc nhìn Lâm Xuyên, thấy hắn cũng ăn vận kiểu người đọc sách, bèn hạ thấp giọng nói: "Hậu sinh, ngươi đúng là kiến thức hạn hẹp rồi. Vị này là đại tài tử đến từ Hồ Quảng, tên gọi Hạ Nguyên Cát, cử nhân đỗ hương thí Hồ Quảng năm ngoái, là hạt giống sáng giá được tiến cử vào Thái học đấy! Y đi ngang qua Giang Phố chúng ta, bảo là muốn thể nghiệm dân tình, đấy, vừa thể nghiệm một chút đã nhìn ra vấn đề ngay."
"Phụt!"
Ngụm trà Lâm Xuyên vừa uống vào miệng suýt nữa thì phun ra ngoài.
Ai cơ?
Hạ Nguyên Cát?!
Lâm Xuyên trợn tròn mắt, đánh giá lại gã thanh niên đang đứng trên ghế dài khua môi múa mép đằng kia.
Đây chính là vị Thần Tài trong lịch sử từng phò tá năm vị hoàng đế, làm Hộ bộ Thượng thư suốt hai mươi bảy năm, một tay gây dựng nền tảng tài chính cho "Thịnh thế Vĩnh Lạc" sao?
Hạ Nguyên Cát được xưng tụng là "quản gia Đại Minh" đây ư?
Bây giờ y lại là một... thanh niên bất mãn thời cuộc thế này?
"Thú vị rồi đây."
Khóe miệng Lâm Xuyên nhếch lên một nụ cười đầy ẩn ý.
Hạ Nguyên Cát lúc này còn chưa trải qua những đòn vùi dập chốn quan trường, trong đầu toàn là tư tưởng "dân vi quý, quân vi khinh" trong sách thánh hiền, điển hình của một người theo chủ nghĩa lý tưởng.
Cứ để y tiếp tục văng mạng như thế này, đừng nói đến chuyện làm Hộ bộ Thượng thư, e là còn chưa bước qua nổi cổng Thái học đã phải vào Chiếu ngục trải nghiệm cuộc sống trước rồi.
Chu Nguyên Chương tuy khuyến khích bách tính góp ý, nhưng ngài có một điều kiện tiên quyết: người đọc sách muốn dâng ý kiến thì phải đi đúng quy trình. Hành vi công khai chất vấn quốc sách ở nơi công cộng như thế này chính là "vọng nghị triều chính", tội đáng rơi đầu.
"Phải cứu vị Thần Tài tương lai của Đại Minh này mới được, tiện thể hoàn thành nhiệm vụ của lão cáo già Ngô Tri huyện kia luôn."
Lâm Xuyên chỉnh lại áo mũ, phe phẩy quạt xếp, thong thả bước lên tầng hai.
...
"Lời này của Hạ huynh tuy có lý, nhưng e rằng có phần phiến diện."
Giọng nói của Lâm Xuyên vang lên rõ ràng, xuyên qua đám đông ồn ào.
Hạ Nguyên Cát đang nói đến lúc cao hứng liền dừng lại, ánh mắt rực lửa nhìn về phía Lâm Xuyên: "Ồ? Vị nhân huynh này có cao kiến gì chăng? Chẳng lẽ cũng cho rằng việc triều đình đánh thuế nặng như thế là lẽ đương nhiên?"
Màn chụp mũ này quả là điêu luyện, vừa nhìn đã biết là cao thủ biện luận.
Lâm Xuyên không tiếp lời này mà chắp tay hành lễ trước, làm đủ lễ số: "Tại hạ họ Lâm, ngưỡng mộ đại danh của Hạ cử nhân đã lâu. Hôm nay được nghe tiên sinh vì dân thỉnh mệnh ở nơi này, tấm lòng ôm ấp thương sinh, trượng nghĩa dám nói ấy thực là tấm gương cho bọn ta noi theo, tại hạ vô cùng bội phục."
Màn tâng bốc này cực kỳ khéo léo, không lộ chút dấu vết, sắc mặt vốn đang căng thẳng của Hạ Nguyên Cát lập tức dịu đi không ít.
"Lâm huynh quá khen rồi." Hạ Nguyên Cát đáp lễ lại, giọng điệu tuy vẫn còn ngạo nghễ nhưng đã bớt đi vẻ thù địch: "Kẻ sĩ phải lấy thiên hạ làm trọng trách của mình. Hạ mỗ tuy chưa ra làm quan, nhưng thấy nỗi thống khổ của bách tính, nếu không cất tiếng nói thì chẳng phải uổng công đọc sách thánh hiền sao?"
"Nói hay lắm!"
Lâm Xuyên gập chiếc quạt xếp cái tách, vẻ mặt đầy tán đồng: "Thuế khóa ở Tô Tùng nặng nề, tại hạ cũng đã nghe nói từ lâu. Nghe đồn một mẫu quan điền ở bên đó, lương thuế lên tới tận hai đấu. Bách tính không những phải nộp thuế chính ngạch, mà còn phải gánh chịu hao hụt vận chuyển đường thủy, phụ thu do quan lại tự đặt thêm, thậm chí có người buộc phải bỏ ruộng lưu vong, quả thực thê thảm không nỡ nhìn."
Mắt Hạ Nguyên Cát sáng lên, như thể tìm được tri âm: "Đúng vậy! Lâm huynh đã biết rõ như thế, cớ sao còn bảo Hạ mỗ phiến diện?"